ABIP.pl logo

prowadzony przez:
Dom Pomocy Społecznej im. Świętego Jana Pawła II


BIP > Komunikat



Cyberbezpieczeństwo

ZAGROŻENIA CYBERBEZPIECZEŃSTWA

Jak chronić siebie, swoje dane

 

Dom Pomocy Społecznej im. Świętego Jana Pawła II, realizuje zadania, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa i dba o bezpieczeństwo cyfrowe mieszkańców, pracowników oraz osób współpracujących z DPS, zwraca uwagę na konieczność bezpiecznego korzystania z komputerów, telefonów, poczty elektronicznej i Internetu.

 

Cyberbezpieczeństwo to ochrona systemów informatycznych, urządzeń, danych i usług przed działaniami, które mogą prowadzić do kradzieży informacji, ich ujawnienia, zmiany, zniszczenia lub utraty dostępu do nich.

 

W przypadku DPS szczególne znaczenie ma ochrona danych osobowych mieszkańców, w tym informacji o ich stanie zdrowia, sytuacji rodzinnej, potrzebach opiekuńczych i świadczeniach. Nieuprawnione ujawnienie takich informacji może naruszać prywatność mieszkańców, a także utrudniać prawidłowe funkcjonowanie placówki i realizację zadań opiekuńczych.

 

Każdy użytkownik urządzeń i usług cyfrowych ma wpływ na bezpieczeństwo informacji. Przestrzeganie podstawowych zasad ostrożności pozwala ograniczyć ryzyko oszustw, utraty danych i ataków na systemy informatyczne.

 

Najczęstsze zagrożenia w cyberprzestrzeni

Phishing - fałszywe wiadomości i strony internetowe - polega na podszywaniu się pod zaufaną osobę, instytucję lub firmę w celu wyłudzenia haseł, danych osobowych, informacji finansowych albo nakłonienia odbiorcy do otwarcia złośliwego załącznika. Przestępcy mogą podszywać się m.in. pod bank, urząd, firmę kurierską, operatora telekomunikacyjnego, pracownika pomocy technicznej lub osobę kierującą placówką. Wiadomości mogą zawierać wezwania do pilnej zapłaty, prośby o potwierdzenie danych albo ostrzeżenia o rzekomej blokadzie konta.

 

Jak się chronić? Nie klikaj pochopnie w linki i nie otwieraj załączników z nieoczekiwanych wiadomości. Sprawdzaj adres nadawcy oraz dokładny adres strony internetowej. Nie podawaj haseł, kodów autoryzacyjnych ani danych bankowych w odpowiedzi na wiadomość lub telefon. Prośby o przelew, zmianę numeru rachunku lub udostępnienie danych mieszkańców weryfikuj innym, znanym kanałem komunikacji.

W razie wątpliwości skontaktuj się z nadawcą, korzystając z wcześniej znanego numeru telefonu, a nie z danych podanych w podejrzanej wiadomości.

 

Oszustwa telefoniczne i podszywanie się pod bliskich - przestępcy mogą dzwonić lub pisać, podając się za członka rodziny, pracownika banku, policjanta, urzędnika albo pracownika DPS. Niekiedy wywierają presję, straszą konsekwencjami lub żądają natychmiastowego przekazania pieniędzy i informacji.

 

Jak się chronić? Zachowaj spokój i nie podejmuj decyzji pod presją czasu. Nie przekazuj pieniędzy ani danych osobowych wyłącznie na podstawie rozmowy telefonicznej. Potwierdź tożsamość rozmówcy, kontaktując się z daną osobą lub instytucją pod znanym numerem.

Pamiętaj, że pracownik banku nie powinien żądać podania hasła do bankowości internetowej ani kodu autoryzacyjnego.

W przypadku podejrzanego kontaktu dotyczącego mieszkańca poinformuj odpowiedniego pracownika DPS.

 

Złośliwe oprogramowanie (malware) - to programy, które mogą bez wiedzy użytkownika kraść dane, śledzić aktywność, przejmować kontrolę nad urządzeniem lub zakłócać jego działanie. Do zainfekowania urządzenia może dojść m.in. przez otwarcie niebezpiecznego załącznika, pobranie podejrzanego programu lub wejście na niebezpieczną stronę.

 

Jak się chronić? Korzystaj z oprogramowania zabezpieczającego zatwierdzonego do użytku na danym urządzeniu. Aktualizuj system operacyjny i aplikacje. Pobieraj programy wyłącznie z zaufanych źródeł. Nie podłączaj nieznanych nośników USB do służbowych komputerów. Nie ignoruj ostrzeżeń programu zabezpieczającego.

 

Ransomware - blokowanie dostępu do danych - to rodzaj złośliwego oprogramowania, które może zaszyfrować pliki lub zablokować dostęp do systemu, a następnie żądać okupu za przywrócenie dostępu. Atak może uniemożliwić korzystanie z dokumentacji, poczty elektronicznej lub innych systemów potrzebnych do pracy.

 

Jak się chronić? Nie otwieraj podejrzanych załączników i nie uruchamiaj nieznanych plików.

Regularnie aktualizuj oprogramowanie. Wykonuj kopie zapasowe zgodnie z zasadami obowiązującymi w placówce. Nie wyłączaj zabezpieczeń ani nie instaluj samodzielnie niezatwierdzonych programów. Jeśli pliki nagle stają się niedostępne lub pojawia się żądanie okupu, nie próbuj samodzielnie usuwać problemu. Niezwłocznie powiadom osobę odpowiedzialną za IT lub przełożonego.

 

Kradzież haseł i przejęcie konta. Przestępcy mogą próbować uzyskać dostęp do poczty elektronicznej, kont internetowych lub systemów służbowych, wykorzystując słabe, powtarzane albo ujawnione hasła.

 

Jak się chronić? Używaj silnych i unikalnych haseł do różnych usług. Nie udostępniaj haseł innym osobom i nie zapisuj ich w miejscach łatwo dostępnych. Włącz uwierzytelnianie wieloskładnikowe, jeśli jest dostępne. Nie zatwierdzaj nieoczekiwanych próśb o potwierdzenie logowania. Po zakończeniu pracy wyloguj się z systemów, szczególnie na urządzeniach współdzielonych.

 

Atak DDoS - polega na przeciążeniu serwera lub usługi dużą liczbą żądań, co może spowodować spowolnienie lub niedostępność strony internetowej albo innego systemu. Podobne utrudnienia mogą wystąpić również wskutek awarii technicznej.

 

Jak się chronić? Nie próbuj samodzielnie ingerować w konfigurację sieci lub systemów.

W przypadku niedostępności służbowych systemów powiadom osobę odpowiedzialną za IT.

 

Aby ograniczyć ryzyko cyberzagrożeń, należy przestrzegać następujących zasad:

- Zachowuj ostrożność. Nie ufaj automatycznie wiadomościom, telefonom ani stronom internetowym, nawet jeśli wyglądają profesjonalnie.

- Nie działaj pod presją. Prośby o natychmiastowy przelew, pilne podanie danych lub pominięcie zwykłej procedury powinny wzbudzić podejrzenia.

- Aktualizuj urządzenia. Instaluj aktualizacje systemu i aplikacji zgodnie z zaleceniami.

- Chroń hasła. Nie udostępniaj ich innym osobom, nie używaj jednego hasła do wielu usług i nie zapisuj ich w widocznym miejscu.

- Blokuj ekran. Za każdym razem, gdy odchodzisz od komputera, zablokuj go, nawet jeśli nieobecność ma być krótka.

- Korzystaj z zatwierdzonych urządzeń i programów. Nie instaluj samodzielnie aplikacji ani rozszerzeń przeglądarki na sprzęcie służbowym.

- Chroń dokumenty. Nie pozostawiaj wydruków z danymi mieszkańców bez nadzoru.

- Ogranicz udostępnianie informacji. Przekazuj tylko te dane, które są niezbędne do realizacji danego zadania.

- Korzystaj z bezpiecznych połączeń. Sprawdzaj, czy adres strony jest prawidłowy.

 

W trosce o bezpieczeństwo warto pamiętać, że:

-Nie należy przekazywać przez telefon ani Internet haseł, kodów PIN, kodów autoryzacyjnych czy danych bankowych nieznanym osobom.

-Nie należy klikać w linki otrzymane w nieoczekiwanych wiadomościach SMS, e-mailach ani komunikatorach.

-Nie należy instalować aplikacji na prośbę nieznanego rozmówcy, szczególnie aplikacji umożliwiających zdalny dostęp do urządzenia.

-Nie należy przekazywać pieniędzy osobie, która wywiera presję, grozi lub nakłania do zachowania tajemnicy.

-Należy zachować ostrożność przy publikowaniu zdjęć, informacji o miejscu pobytu i danych dotyczących życia prywatnego.

 

Co zrobić w przypadku podejrzenia cyberataku lub oszustwa?

Szybka reakcja może ograniczyć skutki incydentu. Jeżeli podejrzewasz, że doszło do oszustwa, ujawnienia danych lub zainfekowania urządzenia:

-Przerwij podejrzane działanie. Nie klikaj kolejnych linków, nie otwieraj następnych załączników i nie przekazuj dalszych informacji.

-Nie usuwaj samodzielnie śladów zdarzenia. Zachowaj wiadomość, numer telefonu, adres strony lub zrzut ekranu, o ile można to zrobić bezpiecznie.

-Jeśli zagrożone są pieniądze, skontaktuj się z bankiem. W przypadku podejrzenia nieuprawnionej transakcji niezwłocznie skontaktuj się z bankiem, korzystając z oficjalnego numeru.

-Zgłoś oszustwo odpowiednim instytucjom. W zależności od rodzaju zdarzenia można powiadomić Policję oraz zgłosić incydent do CERT Polska.

-Podejrzane wiadomości SMS można przesłać do CERT Polska na numer 8080, a incydenty internetowe zgłosić za pośrednictwem strony https://incydent.cert.pl/.

 

Gdzie szukać wiarygodnych informacji?

W celu poszerzania wiedzy o cyberbezpieczeństwie zachęcamy do korzystania z materiałów przygotowywanych przez instytucje publiczne i zespoły specjalistów.

 

Ministerstwo Cyfryzacji - informacje o cyberprzestępczości: https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/cyberprzestepczosc

CERT Polska - zgłaszanie incydentów i podejrzanych wiadomości: https://incydent.cert.pl/

CERT Polska - strona informacyjna: https://cert.pl/

Urząd Ochrony Danych Osobowych - informacje o ochronie przed oszustwami: https://uodo.gov.pl/pl/653

 

Pamiętaj - bezpieczeństwo zaczyna się od codziennych nawyków. Cyberbezpieczeństwo to wspólna odpowiedzialność. Ostrożność podczas korzystania z Internetu, ochrona haseł, właściwe postępowanie z dokumentami oraz szybkie zgłaszanie podejrzanych zdarzeń pomagają chronić prywatność.


strzałka do góry